Waarheid onder vuur

Op 24 februari 2022 kijkt Vita Kovalenko ’s nachts in haar hotelkamer in Londen naar de tv. Russische tanks rollen richting Kyiv. Voor veel mensen is dat het begin van de Oekraïense oorlog. Voor haar voelt het alsof de oude strijd, die al veel langer gaande is, een nieuwe fase in gaat.

Vita Kovalenko is geboren in het oosten van Oekraïne. Ze groeit op in de schaduw van Tsjernobyl, in een land en wereld waarin zwijgen veiliger is dan spreken. Haar vader leert haar een les die ze nooit vergeet: ‘Let niet alleen op wat er wordt gezegd, maar vooral op wat er wordt verzwegen.’ 

Jaren later, na haar verhuizing naar Nederland in 2006, herkent ze hier, in de westerse media, dezelfde patronen van propaganda en desinformatie als uit haar jeugd.

In Waarheid onder vuur verweeft Kovalenko haar persoonlijke verhaal met de geschiedenis van Oekraïne. Ze onderzoekt hoe moderne propaganda werkt, hoe verhalen als wapens worden gebruikt en waarom de waarheid in oorlog zo kwetsbaar is. 

Boven alles gaat Waarheid onder vuur over mensen. Over families, over herinneringen, angst en moed. En over Oekraïne, een land dat niet alleen vecht voor zijn veiligheid, maar ook voor zijn vrijheid, zijn waardigheid en het recht om te bestaan, het recht om zichzelf te zijn.

.

Vita Kovalenko (1985) groeide in de post-Sovjettijd op in Oekraïne. Op haar eenentwintigste verhuisde ze naar Nederland, waar ze aan de Erasmus University Rotterdam een master marketing en communicatie afrondde. Ze bouwde een carrière op als marketingdeskundige en was onder meer werkzaam bij booking.com en Aon. Sinds kort is zij als een van de eerste Oekraïense vrouwen gemeenteraadslid.

Vanaf 2014 zet ze zich als activiste in voor Oekraïne. Ze is een veelgevraagd spreker over onderwerpen als oorlog en democratie, de ramp met de MH17, propaganda, desinformatie en de maatschappelijke weerbaarheid van de Oekraïners. Ze is regelmatig te gast in de Nederlandse media, zoals bij Buitenhof, Pauw & De Wit en op NPO Radio 1. 

Sinds de invasie van Oekraïne in 2022 vecht zij voor erkenning van de zware wissel die de oorlog op familie, vrienden en alle inwoners van van haar land trekt.

Vita, haar moeder en grootmoeder voor grootmoeders huis in Oekraïne (1988).